Impressie bijeenkomst Jonge Kind

Spelenderwijs Utrecht heeft in opdracht van de gemeente Utrecht een Bijeenkomst rondom het Jonge Kind georganiseerd voor alle ketenpartners die te maken hebben met het jonge kind. Het thema van de bijeenkomst was ‘Onderzoek creëert nieuwe kennis’. Keynote speaker Paul Leseman, verbonden aan de Universiteit Utrecht, opende met een presentatie van de bevindingen van zijn deelonderzoek U-VLO van het project ISOTIS in samenwerking met Europese collega’s. Het onderzoek richt zich op het effect van migratieachtergrond op de leesvaardigheid van leerlingen in de basisschoolleeftijd, rekening houdend met de sociaal economische status. De belangrijkste  conclusies uit dit onderzoek:

  • Gezinnen kunnen in principe rijke omgevingen bieden om kinderen in hun (leer)ontwikkeling te stimuleren, maar persoonlijke kenmerken (opleiding) en contextuele risicofactoren kunnen belemmerend werken.
  • Positieve relaties met professionals vormen een beschermende factor tegen negatieve effecten van armoede, sociaal isolement en discriminatie, en ze stimuleren ouders om te investeren in kinderen.
  • De attitudes van professionals ten aanzien van culturele diversiteit en de implementatie van een multiculturele pedagogiek in groep of klas hebben een positieve invloed op de relatie met ouders.

Uit onderzoek in de steden Rotterdam en Utrecht komen de volgende voorspellers op de ontwikkeling van een leerling naar voren: het welbevinden, vaardigheid van de nationale taal van ouders, sociale steun in het gezin, opleidingsniveau van ouders en de interetnische interactie. Van belang is de geletterdheid van ouders; deze neemt echter af naar mate leerlingen ouder worden.

Het advies vanuit dit onderzoek luidt als volgt: inzetten in de voorschoolse periode van 0-3 jaar. In Nederland is het Peutercentrum toegankelijk voor kinderen vanaf 2,5 jaar oud. Op basis van deze informatie kan de discussie gevoerd worden, deze leeftijd te vervroegen.

Impressie van de workshops:

Het recht op risico

Martin van Rooijen, onderzoeker aan de universiteit van Humanistiek, bekijkt het risico in spel van leerlingen. Hij belicht het verschil tussen risico en gevaar in spel. Van Rooijen ziet risico in spel als het opdoen van ervaringen. Een vraag om mee te nemen in gesprek met betrokkenen over risico of gevaar: ‘in hoeverre draagt het bij aan de ontwikkeling van het kind?‘. Risicovol spel draagt volgens van Rooijen bij aan het ontwikkelen van vaardigheden, risicocompetentie, stimuleren van veerkracht, omgaan met risico’s en het vergroten van creativiteit en eigen kwaliteiten ontdekken. Dit geeft vertrouwen dat kinderen zelf een inschatting kunnen maken, en komt ten goede aan het toekomstige leven als volwassene. Als professionals kunnen wij in gesprek gaan met leerlingen en de behoeften bespreken door de vraag te stellen: ‘wat heb jij nodig?’. Daarnaast is het onze rol om de leerling te informeren en toe te rusten hoe om te gaan met een risicovol spel.

De Vreedzame School

Wat zijn werkzame factoren van de Vreedzame School? Hoe kijken locatie leiders, leerkrachten, ouders en pedagogisch medewerkers aan tegen de aanpak van Vreedzaam? Christel Eijkholt en Melissa Be houden zich hier in hun onderzoek mee bezig. Kernwoorden zijn: kindparticipatie, verantwoordelijkheid en leerlingmediatie. Het onderzoek loopt nog.

Gaandeweg het onderzoek is al gezien dat de kracht van de aanpak zit in:

  • De totale aanpak: op school, in de wijk, op het peutercentrum, bij de bibliotheek etc.
  • De aanpak is verankerd in de wijk. In de vreedzame wijk leveren ook de bibliotheek, de politie, jeugdwerkers, sportvereniging hun bijdrage. Ook zij zijn hierin getraind.
  • De basishouding (Hoe kijk en lees ik gedrag en pas ik mijn gedrag/reactie hierop aan?) van de betrokken volwassenen.
  • De leeftijd van het kind waarop hij/zij hiermee in aanraking komt. 
  •  Het gebruik maken van één taal en dezelfde symbolen.
  • Het direct bieden van handvatten om te leren omgaan met conflicten.

En wist je dat?

  • In Utrecht nu een start wordt gemaakt met het meenemen van de ouders in het gedachtegoed van de Vreedzame school.
  • De ontwikkeling van de Vreedzame School in de Utrechtse wijken nog sterk verschilt.
  • Factoren die bijdragen aan het succes van de Vreedzame School zijn: leiderschap, teamvisie en een intensieve implementatieperiode.